Jest wrzesień, festiwale w Cannes, Wenecji, Telluride i Toronto za nami, więc kto lubi zgadywać nominacje do Oscarów, może wreszcie zacząć. Ja lubię, przyznaję. A tym razem jest co zgadywać, bo sezon nagród zapowiada się wyjątkowo gejowsko: queerowe historie, otwarcie gejowscy twórcy i aktorzy przed kamerą i za nią. Amerykański Queerty zrobił przegląd tytułów, o których będzie głośno. Przeszedłem po nim, dorzuciłem swoje trzy grosze i zebrałem zwiastuny w jednym miejscu. La Bola Negra Javier Ambrossi i Javier Calvo, czyli twórcy „Veneno”, nakręcili wielopokoleniowy film inspirowany życiem i twórczością Federica Garcíi Lorki, poety zamordowanego w czasie hiszpańskiej wojny domowej. Trzy historie z lat 1932, 1937 i 2017, w środku miłość, opresja i pytanie, jak nie zgubić własnej, queerowej historii. W obsadzie debiutujący jako aktor muzyk Guitarricadelafuente, Miguel Bernardeau z „Elite”, Julio Torres, a w mniejszych rolach Penélope Cruz i Glenn Close. W Cannes Los Javis dostali nagrodę za reżyserię, w Toronto film wygrał plebiscyt publiczności, który od lat uchodzi za dobry prognostyk oscarowy. Queerty widzi w nim głównego rywala „The Odyssey” w walce o Najlepszy Film. Nie mnie to oceniać, ale ja bym się nie zdziwił. W kinach od 16 października, na Netflixie od 2 grudnia. Elsinore Biografia Iana Charlesona, brytyjskiego aktora znanego z „Rydwanów ognia” i „Gandhiego”, który zmarł na AIDS w 1990 roku. Film Simona Stone’a, ze scenariuszem Stephena Beresforda (autora „Pride”), opowiada o ostatnim roku jego życia, kiedy ciężko chory wyszedł na londyńską scenę jako Hamlet. Charlesona gra Andrew Scott, u boku Olivii Colman. Wokół Scotta narasta narracja o „zaległym” Oscarze, bo wielu uważa, że przegapiono go przy „Wszyscy obcy”. Jeśli wygra, będzie pierwszym otwarcie gejowskim aktorem nagrodzonym w kategorii głównej męskiej roli, i to za rolę geja. Dla mojego pokolenia AIDS nie jest hasłem z podręcznika, więc na ten film czekam z mieszanymi uczuciami. W kinach od 20 listopada (Focus Features). Club Kid Jordan Firstman, ten od „I Love LA” i internetowej awantury o seks w „Heated Rivalry”, debiutuje jako reżyser i gra Petera, podstarzałego promotora imprez z Nowego Jorku, któremu pewnego dnia na progu staje dziesięcioletni syn, o którego istnieniu nie wiedział. Ktoś musi szybko dorosnąć, a nie będzie to dzieciak. W obsadzie Cara Delevingne, Diego Calva i Miss Benny. Firstman pokazał tu podobno delikatniejszą stronę i festiwalowa publiczność to kupiła. W kinach od 6 listopada (A24). The Invite Uczciwie: to nie jest film queerowy. To farsa Olivii Wilde o dwóch sąsiednich parach, które zasiadają do kolacji, a wieczór zjeżdża w małżeńskie rozliczenia i ryzyko wymiany partnerów. Ale postać Penélope Cruz jest biseksualna, a hetero pary „queerują sobie głowy” w sprawach związków i intymności, więc niech im będzie. Cruz jest typowana do nominacji za drugoplanową rolę, a razem z „La Bola Negra” mogłaby zaliczyć podwójną nominację w tej samej kategorii. Już na VOD (A24), na HBO Max od 23 października. Clarissa Współczesna, nigeryjska wersja „Pani Dalloway” Virginii Woolf. Powieść od dawna czyta się queerowo, bo uczucie Clarissy do przyjaciółki z młodości, Sally, jest w niej ledwo zarysowane. Bracia bliźniacy Arie i Chuko Esiri przenieśli akcję do Lagos i to napięcie wyciągnęli na wierzch. Clarissę gra Sophie Okonedo, a Sally Nikki Amuka-Bird i Ayo Edebiri (w retrospekcjach). Festiwalowa krytyka chwali Okonedo i Edebiri. Zwiastuna oficjalnego nie znalazłem, więc bez wideo. W kinach od 11 grudnia (NEON). Teenage Sex & Death at Camp Miasma Krwawa satyra na slashery i psychoseksualny romans w reżyserii Jane Schoenbrun. Reżyserka (Hannah Einbinder) dostaje zlecenie na kolejną część kultowej serii i wpada w obsesję na punkcie aktorki (Gillian Anderson), która zagrała w oryginale ostatnią ocalałą. Internet się kłóci, ale w Cannes film zgarnął Queer Palm, a na Rotten Tomatoes ma 94 proc. Anderson jest podobno w formie „Norma Desmond spotyka Dolly Parton”, a Einbinder, znana z „Hacks”, pokazuje, że to nie koniec jej możliwości. Już na VOD, na Mubi od 2 października. Rose Sandra Hüller ma świetny rok: „Project Hail Mary”, u boku Toma Cruise’a w „Digger”, do tego „Fatherland” Pawła Pawlikowskiego z Cannes. Ale to „Rose” Markusa Schleinzera wygląda na jej najmocniejszą kartę oscarową. XVII-wieczne Niemcy, kobieta przebiera się za poległego żołnierza, wraca do jego wioski po spadek i żeby utrzymać przykrywkę, bierze sobie żonę. Miasteczko szybko zaczyna coś podejrzewać. Austria wybrała film jako kandydata do Oscara za film międzynarodowy. W kinach od 11 grudnia (Mubi). Kino międzynarodowe W kategorii filmu międzynarodowego każdy kraj zgłasza jeden tytuł, więc o miejsce jest ciężko, tym bardziej że Hiszpania wysłała „La Bola Negra”. Poza tym: belgijski „Coward” Lukasa Dhonta, twórcy „Close”, gejowska opowieść z czasów I wojny światowej (na wideo klip z filmu), polski „Fatherland”, brazylijskie „Gugu’s World” o dorastaniu, kolumbijskie „Rains Over Babel” i meksykański „En El Camino”, road movie o pracowniku seksualnym, o którym w sieci głośno głównie z powodu jawnych scen. Animacje Duże studia po aferkach wokół „Lightyear” i „Strange World” raczej się wycofały z queerowych wątków, więc ciekawiej jest w kinie niezależnym. „Julián” opowiada o dominikańsko-amerykańskim chłopcu z Brooklynu, który marzy o zostaniu syreną. Kto z nas takiego marzenia nie miał, niech pierwszy rzuci kamieniem. A „Tangles”, czarno-biała animacja, rozpłakała publiczność w Cannes: młoda queerowa kobieta wraca do konserwatywnego miasteczka, by opiekować się matką chorą na Alzheimera. Głosy m.in. Abbi Jacobson, Julia Louis-Dreyfus, Samira Wiley, Bowen Yang i Wanda Sykes (na wideo klip z filmu). Do wręczenia Oscarów jeszcze pół roku, a listy nominacji potrafią zaskoczyć. Ale jedno jest pewne: jest co oglądać. Jeśli mam wybrać jeden tytuł, zacznę od „La Bola Negra”, a przy „Elsinore” zabiorę chusteczki. Źródło: Queerty, Cameron Scheetz, „From gay epics to baby daddy comedies, these are the LGBTQ+ movies to watch out for this awards season”, 23 września 2026 (aktualizacja 28 września). Zwiastuny z oficjalnych kanałów Netflix, Focus Features, A24 i MUBI oraz z kanałów The Match Factory, Madman Films i OUTshine Film Festival.