Pikieta
Polskie określenie z gejowskiego slangu: konkretne miejsce w przestrzeni publicznej, gdzie geje spotykali się na szybki, anonimowy seks i kontakt. Polski, zakorzeniony odpowiednik miejsca cruisingowego.
Pikieta to polskie słowo i polska historia. Z gejowskiego slangu — oznacza konkretne miejsce w przestrzeni publicznej, gdzie geje spotykali się, żeby poznać innych gejów: na szybki, anonimowy seks, ale nie tylko. Parki, podmiejskie lasy, toalety na dworcach, konkretne skwery i place. Chodziło się tam albo jeździło wkoło samochodem, czekając na odwzajemnione spojrzenie przygodnego partnera. Punkt na mapie, o którym wiedzieli swoi.
I tu od razu różnica, o którą toczy się cały spór. „Cruising" (patrz osobne hasło) to anglosaski, ogólny termin na szukanie przygód w przestrzeni publicznej — gładki, czysty, bez konkretnego adresu i bez konkretnej historii. Pikieta to coś węższego i cięższego: to było MIEJSCE. Konkretne. Polskie. Dlatego najprościej powiedzieć tak — pikieta to polska, zakorzeniona nazwa tego, co po angielsku nazwano by miejscem cruisingowym. Tylko że „cruising" brzmi lekko, a „pikieta" ma pod spodem milicję, napady i tamte konkretne place.
Skąd wiadomo, że dane miejsce jest pikietą. Z poczty pantoflowej i z prasy erotycznej, dziś z internetu. Nikt tego nie ogłaszał, nie było szyldu — wiedza krążyła z ust do ust. Samo słowo ma zresztą wojskowy rodowód: pikieta to dawniej placówka, posterunek, stanie na czatach. Pasuje, bo na pikiecie też się czatowało — tyle że na kogoś swojego.
Złoty wiek pikiet to PRL i lata dziewięćdziesiąte, gdy homoseksualność była tematem tabu, a barów z tęczową flagą w oknie po prostu nie było. Pikieta bywała wtedy jedynym miejscem, gdzie gej mógł spotkać geja. W Warszawie najsłynniejszą była północna pierzeja placu Trzech Krzyży — adres, który starsze pokolenie zna doskonale, a młodsze zdążyło już zapomnieć.
I to jest sedno, o którym trzeba powiedzieć wprost, bo pokolenie wychowane na apkach patrzy na pikiety z góry — jako na obciachowy nawyk starych dziadów. Otóż nie. Pikiety nie były reliktem zacofania, tylko aktem odwagi. Wyjść z domu w latach osiemdziesiątych czy dziewięćdziesiątych i pójść w znane miejsce, wiedząc, że można tam oberwać od milicji, dostać w twarz od bandy, a w skrajnych razach zginąć — bo napady i zabójstwa na pikietach w latach dziewięćdziesiątych zdarzały się realnie i brutalnie — to wymagało odwagi. Ci ludzie zaanektowali kawałek heteroseksualnej przestrzeni prawem zasiedzenia. Bez manifestów, bez wniosków do urzędu. Przyszli i zostali. To była nasza pierwsza, niewidzialna infrastruktura, zanim ktokolwiek pomyślał o lokalu z tęczą w witrynie.
Dziś pikiety w klasycznej formie zanikają — wyparły je bary, sauny, kluby i internet, czyli to wszystko, czego kiedyś nie było. Ale słowo zostaje i warto je znać, zamiast przykrywać je angielskim eufemizmem. Bo „cruising" jest ogólny i czysty, a „pikieta" jest zakorzeniona — w konkretnych miastach, konkretnych skwerach i konkretnej historii, której nie wolno zamiatać pod dywan akurat wtedy, gdy upominamy się o pamięć o całej reszcie. Więcej w felietonie Sławka Starosty „To się nazywa pikieta", do którego odsyłamy ze strony hasła.
W praktyce
- Dziś większość kontaktów zaczyna się online, ale pikiety wciąż istnieją.
- Bezpieczeństwo własne: nie idź sam, powiedz komuś, gdzie jesteś.
- Prezerwatywa i regularne badania na HIV i STI.
- Pamiętaj o prawie dotyczącym zachowań w miejscu publicznym.
Czytaj u nas
- To się nazywa pikieta – Polska nazwa zjawiska i jego historia.
- Cruising po warszawsku, czyli nocne wędrówki Mirona Białoszewskiego – Cruising w literaturze.
Dla pogłębienia
- OKO.press: Życie gejów w czasach prześladowań w Polsce i Niemczech – Tekst historyczny; wśród tematów miejsca spotkań zwane „pikietami".
- Krajowe Centrum ds. AIDS: Punkty konsultacyjno-diagnostyczne (PKD) – Gdzie zrobić anonimowy i bezpłatny test na HIV (i inne, wg oferty punktu).